Hoe kan ik mijn hoogsensitieve kind laten ontprikkelen?

Is jouw hooggevoelige kind overprikkeld? Wil je hem/of haar helpen te laten ontprikkelen met wat simpele hulpmiddelen? Hoe kan ik mijn hoogsensitieve kind laten ontprikkelen is de meest gestelde vraag via privé berichten. Een goed moment om dit hier eens onder de aandacht te brengen. Met drie hoogsensitieve kinderen die alle drie anders reageren hebben we de nodige dingen in huis om te ontprikkelen. Naast de reeds eerder verschenen blog over hulpmiddelen om te ontprikkelen zijn er ook nog andere manieren om je kind (of als volwassenen) te laten ontprikkelen.

Wat is overprikkeling?

Als je zintuigen te veel prikkels of signalen doorkrijgen dan ontstaat er overprikkeling. Bij mensen met bijvoorbeeld ADHD, autisme en hoogsensitiviteit (HSP) komen deze prikkels tegelijk en ongefilterd binnen. Prikkels zijn de dingen die je ziet, voelt, ruikt en hoort. Ook signalen als pijn, warmte, kou, naar de wc moeten, dorst en honger zijn prikkels. Ook gevoelens en gedachtes van jezelf en anderen kunnen voor overprikkeling zorgen. De hersenen kunnen deze prikkels lastig filteren, prioriteren en sorteren waardoor er een kortsluiting ontstaat. De kortsluiting die ontstaat door alle prikkels, zorgt ook van een oponthoud van het verwerken van andere prikkels. Eigenlijk ontstaat er een file van onverwerkte prikkels.

prikkels door geluid, door zien en door mondgevoel

Hoe herken ik overprikkeling bij mijn kind?

De overprikkeling is in 4 fases weer te geven. De emmer loopt spreekwoordelijk over. Voor dit voorbeeld gebruik ik geen emmer maar een koffer. Bij fase 1 is de koffer vol en past er niks meer bij. Je moet erop gaan zitten om hem dicht te krijgen. Bij fase 2 is het eigenlijk proberen er nog gewoon een beetje bij te doen. Zoals een koffer die al vol is toch nog net even die paar schoenen erbij te proppen. Fase 3 we vullen die overvolle koffer toch nog even extra bij, want die spullen hebben ze daar vast niet. Fase 4 prop je alles erin en puilt de koffer aan alle kanten uit. Hieronder de kenmerken die passen bij deze fases van overprikkeling.

Fase 1

  • Last van de oren
  • Geen zin in iets hebben
  • Duizelig zijn
  • Buikpijn krijgen
  • Spanning hebben
  • Het gevoel van een knoop in de maag
  • Schouders optrekken
  • Slechte concentratie
  • Het afsluiten van de omgeving
  • Dagdromen
  • Weinig tot geen geduld hebben
  • Irritatie van bijvoorbeeld kleding of geluid
  • Moe zijn
  • Kortaf

Fase 2

  • Alleen willen zijn
  • Slecht slapen
  • Erg vatbaar voor verkoudheid
  • Tics
  • Boos/woede aanvallen
  • Je wordt chaotisch en bent dingen kwijt
  • Alles gaat heel langzaam bij de persoon
  • Veel hoofdpijn
  • Katergevoel
  • Gevoel van een overvol hoofd
  • Je voelt je onrustig
  • Klamme handjes en zweten
  • Het wordt lastig om keuzes te maken

Fase 3

  • Alles uit fase 2 maar dan nog een stapje erger
  • Ineens in totale paniek raken
  • Zwart worden voor je ogen
  • Lichtflitsen
  • Benauwd worden of hyperventileren
  • Hard en schel schreeuwen
  • Stampvoeten
  • In tranen uitbarsten zonder een reden
  • Pijn hebben en toch door blijven gaan
  • Fysieke klachten

Fase 4

  • Je wordt gevoelloos
  • Verlammend gevoel
  • Gedachteloos zijn
  • Een leeg gevoel hebben
  • Niet meer kunnen praten
  • Geen keuzes meer kunne maken
  • Verminderde tot geen eetlust
  • Zwaar vermoeid zijn
  • Kleine prikkels voelen heel groots aan

Erkennen en herkennen

Om er voor je hoogsensitieve kind te zijn is het belangrijk dat je erkent en herkent dat het sensitief is. Allereerst moet je leren herkennen wanneer ze overprikkeld zijn. Zie je dat het zover is, erken het dan. Laat je kind weten dat je ziet dat het even te veel is geweest en benoem het ook echt. Ik zie dat je boos bent, hoe komt het dat je zo boos bent? Ik zie dat je moe bent van een drukke dag school. Het signaleren geeft vaak het kind al een positieve prikkel dat het gezien en gehoord wordt. Dan heb je de angel er vaak al uitgehaald.

Na een lange dag op school en/of de BSO

Na een lange dag op school en/of de BSO krijg je ze vaak zwaar overprikkeld mee naar huis. Het gebeurde regelmatig als we naar huis liepen dat ze van school naar huis (10 minuten lopen) de hele weg schreeuwde en huilde. Niets was goed en zat regelmatig, lees bijna altijd, met mijn handen in het haar. Wat voor ons heel goed blijkt te werken is dat ik wat te eten meeneem als ik ze ga ophalen. Zowel van school als van de BSO. Sinds we dat doen is er een wereld van verschil. Al knabbelend aan een kaakje komen de eerste verhalen van de dag al eruit, is de eerste honger alvast gestild. Thuis heb ik vooraf al een monkey platter gemaakt. Daarop voeg ik dan ook wat harde groentes en fruit als komkommer, appel en paprika. Door het kauwen op deze groente en fruit worden de prikkels verwerkt en geordend in de hersenen. Ook zorg ik dat er wat te drinken staat. Meestal een beker water met een rietje. Ook het zuigen op een rietje is bevorderlijk voor het ordenen en verwerken van de prikkels. Water is een goede brandstof voor de hersenen en zorgt ook voor een goede verzadiging.

Laten doen waar ze goed in zijn

Veel hoogsensitieve kinderen zijn van nature creatief. Deze creativiteit kunnen ze ook gebruiken om te ontprikkelen. Het is dan vooral belangrijk ze iets te laten doen waar ze goed in zijn. Omdat in een overprikkelde status iets nieuws leren vragen is om nog meer prikkels. Het lukt niet om iets nieuws te leren en dan worden ze onzeker, omdat het niet lukt. Onze beer heeft een hekel aan knutselen, maar is wel gek op dingen bouwen. Daar kan hij zijn creativiteit goed in kwijt. Hierbij kun je denken aan Lego, clics of kapla. Heb je een kind dat wel graag creatief ga lekker rustig aan tafel zitten en laat je kind kleuren, knippen en plakken, met loom elastiekjes, strijkkralen of iets anders waar ze goed in zijn.

Inspiratie voor creativiteit met strijkkralen, lees dan eens de tips van Jessica

Sensorische materialen om te ontprikkelen

Het sensorisch spel kalmeert, is rustgevend en ontprikkeld. Laat je kind hier vooral zelf zijn of haar gang gaan, bemoei je er dus niet mee ;-). Wij hebben dit tijdens de tweede lockdown voor het eerst uitgeprobeerd en het is echt super. Ik zag dit via instagram bij Rianne voorbij komen. Aan haar heb ik toen tips gevraagd, omdat ik er zelf helemaal niet mee bekend ben. De oudste twee hebben met duplo poppetjes en allebei een eigen bak met MadMattr ruim een uur lief zitten spelen. Inmiddels wisselen we het af met droge witte bonen, linzen en erwten. Ze kunnen echt met allerlei materialen hierin bezig zijn. Van bakjes tot duplo tot beestjes en dino’s.

droge peulvruchten ideaal om mee te spelen

Wat zijn voorbeelden van sensorische materialen?

Het is belangrijk om te kijken welke materialen er het beste bij de leeftijd van je kindje past.

Ook even een filmpje kijken kan wonderen doen

Je zou het niet zeggen, maar ook een filmpje kijken in een rustige omgeving kan ontprikkelend werken. Laat ze ook niet te lang kijken. Voordat ze moeten stoppen met kijken is het belangrijk om naar ze toe te gaan. De hand op de schouder te leggen. Op deze manier trek je de aandacht en kan je aangeven dat ze moeten gaan afronden. Ze gaan vaak helemaal op in het filmpje, dus je moet ze er even uithalen.

Een plek om terug te trekken

Voor een hoogsensitief kind is het ook goed om te weten dat het zich kan terugtrekken als het behoefte heeft om alleen te zijn. Dat hoeft niet specifiek de eigen kamer te zijn. Als het maar in huis een plekje is waar ze zich op dat moment fijn voelen. Onze kinderen vinden ons bed bijvoorbeeld heel fijn om daar even te gaan “chillen” als ze overprikkeld zijn. Die ruimte geven we ze dan ook graag.

Is je kind heel druk door de overprikkeling?

Vliegen de kinderen elkaar (door de overprikkeling) in de haren? Heeft een momentje van rust niet voldoende gedaan en lijkt het wel alsof er storm op komst is? Loop op rij dan naar een omgeving waar ze zich helemaal kunnen ontladen. Het bos, het strand, de heide als het maar buiten is en ze echt even eruit kunnen. Trampoline springen is ook een goede om te ontprikkelen buiten.

iELM.nl

kleding en overprikkeling

Een overprikkeld kind trekt thuis ook vaak kledingstukken uit. De naadjes, labeltjes of een nat plekje van een kledingstuk kunnen ineens heel vervelend aanvoelen. Met regelmaat vliegen de kledingstukken van de kinderen spreekwoordelijk door de kamer. Ze hebben er gewoon echt last van. Voor kinderen is dit ook een manier om zich te ontdoen van de prikkels die ze binnen krijgen van hun kleding. Zo voorkomen ze dat ze nog verder worden voorzien van prikkels. In het begin vonden we dat niet zo handig, maar wisten wij veel dat ze er last van hadden. Al doende leerde we en gebeurt het dus met regelmaat, ook in de winter dat de kinderen hier in hun ondergoed in huis rond lopen. Geven ze ‘s ochtends al aan dat iets niet lekker zit, vraag je kind hoe het komt dat het niet lekker zit. Dan kan je samen zoeken naar een oplossing. Strijd levert extra prikkels op wat het emmertje doet overlopen.

Iedereen is anders

Iedere hoogsensitieve persoon is anders en reageert anders op prikkels. Ook heeft iedereen iets anders nodig om te ontprikkelen. Daarom is het goed om te kijken welke tips bij jou of jouw kind/gezin passen.

Wil je op de bovenstaande blog reageren, dan kan dat uiteraard door een berichtje hieronder achter te laten, te mailen of via de social media een berichtje te sturen. 

Wil je op de hoogte blijven van onze ervaringsverhalen, reviews van boeken gerelateerd aan hsp abonneer je op dit blog en krijg direct een mailtje als er een nieuwe blog online is. Ook via Facebook, Instagram, Pinterest en Twitter kunnen jullie ons blijven volgen. Zie ik je daar? Wil je maandelijks op de hoogte blijven van tips, een blik achter de schermen en de laatste blogs? Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief.

Niet schrikken! Deze blog bevat affiliate linkjes. Deze linkjes brengen je naar de webwinkel voor meer informatie over het product en de mogelijkheid het te kopen. Door hierop te klikken en het product te kopen steun je Inge Beleeft. Wil je er meer over weten, kijk dan op affiliate links.

foto’s zijn van pixabay.

Please follow and like us: